Mystery box, unboxing i dopamina – jak marki lifestyle wykorzystują mechanizmy controlled surprise do zwiększania sprzedaży

E-commerce

„Nie kupuje się kota w worku” – ostatnie lata wyraźnie zredefiniowały, a nawet całkowicie zmieniły sens tego powiedzenia. Czy można skutecznie sprzedawać produkt, którego klient przed zakupem nie zna lub nawet nie wie, jak on wygląda? Można. W niektórych kategoriach właśnie ta niewiedza staje się powodem zakupu. Nie chodzi jednak o całkowity brak informacji, tylko o niewiedzę zaprojektowaną. Liczby mówią same za siebie – przysłowiowego kota w worku można sprzedać z powodzeniem, ponieważ rynek mystery boxów, czyli „pudełek niespodzianek” osiągnął w 2025 r. rekordowe 14,72 mld dolarów (i jego wartość wciąż rośnie). Czym są wspomniane pudełka i jak je zaprojektować, by osiągnęły sukces rynkowy?

Mystery box to produkt lub zestaw produktów, którego pełna zawartość nie jest ujawniona przed zakupem. Klient zna kategorię, np. beauty, fashion, food, wellness. Zna orientacyjną wartość, liczbę produktów, czasem jeden element zestawu. Reszta zostaje niespodzianką, ujawnioną dopiero po opłaceniu i otwarciu pudełka. Blind box to w praktyce bardziej ekstremalna wersja mystery boxa – oparta już na pełnej losowości. W artykule spotkasz te pojęcia zamiennie, bo główny mechanizm działania pozostaje ten sam.
Mystery box nie sprzedaje tylko produktów. Sprzedaje moment: oczekiwanie, otwieranie i dzielenie się dalej tym, co udało się „utrafić”. Jest więc bardziej formatem doświadczenia niż zwykłym produktem.
Sama niespodzianka jednak nie wystarczy, aby sprzedać klientowi nieujawiony produkt lub zestaw produktów. Niespodzianka musi być kontrolowana, co jest bardzo ważnym aspektem w projektowaniu tego typu produktu – oznacza to, że marka zostawia dozę ciekawości, ale ogranicza ryzyko rozczarowania. Klient nie musi wiedzieć wszystkiego, ale musi wiedzieć wystarczająco dużo, by czuć się bezpiecznie, wydając pieniądze: musi znać minimalną wartość zestawu, kategorię produktów albo mieć możliwość wyboru części zawartości.
Sukces rynkowy pudełek-niespodzianek tłumaczą mechanizmy psychologiczne. Badanie Yi Zhang i Tianqi Zhang pokazuje, że w przypadku blind box...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 drukowanych wydań magazynu Online Marketing
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do czasopisma w wersji online
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ... i wiele więcej!

Przypisy