Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak zaprojektować, testować i skutecznie wdrożyć aplikację mobilną?

Artykuł | 24 marca 2019 | NR 33
122

Według najnowszych danych w App Store i Google Play znajduje się łącznie 5 mln aplikacji do pobrania. Taka liczba pozwala przypuszczać, że każdy właściciel jednego z ponad 2 mld smartfonów na świecie znajdzie coś dla siebie. Co należy zrobić, aby stworzyć aplikację wyróżniającą się na tle innych, wykorzystującą jednocześnie ogromny potencjał popularności urządzeń mobilnych?

Od Facebooka po kontrolę jakości, ale najpierw walidacja

Aplikacje mobilne są kojarzone przede wszystkim jako kolejny punkt styku klienta z daną marką lub produktem. Jako przykład mogą tu posłużyć wszelkie aplikacje serwisów społecznościowych, bankowe, komunikatory czy gry. Jest to najczęściej występująca sytuacja, jednak nie jedyna.

Kolejnym obszarem wykorzystania aplikacji mobilnych są wewnętrzne potrzeby organizacji. W zależności od rodzaju prowadzonej działalności mogą to być aplikacje o różnym stopniu zaawansowania i skomplikowania – od pozwalających rezerwować sale spotkań w budynku firmy lub dających mobilny dostęp do zasobów wiedzy dla pracowników w terenie, przez komunikację z pracownikami, po obsługujące i usprawniające procesy produkcyjne, np. kontrolę jakości.

W przypadku, kiedy aplikacja ma odgrywać rolę jedynego punktu styku klienta z marką lub produktem, należy przeprowadzić cały proces modelowania i walidacji samego pomysłu na usługę. Działania te są na tyle obszerne, że ich opis mógłby stanowić oddzielny artykuł. Jeśli masz jeszcze przed sobą etap walidacji pomysłu, mogą Ci pomóc linki zamieszczone w ramce „Walidacja pomysłu na aplikację – przydatne materiały”. W bardzo dużym skrócie można przyjąć, że najważniejsze na tym etapie jest zweryfikowanie Twojego pomysłu na podstawie analizy potrzeb przyszłych użytkowników. Tworzenie aplikacji ma sens tylko wtedy, gdy odpowiadamy na ich realne problemy. Twoje własne doświadczenia albo wyobrażenie na jakiś temat to zdecydowanie za mało.

Na końcowy sukces mają również wpływ już istniejące na rynku rozwiązania i to, jak dużą konkurencję stanowią dla Twojego produktu. Umiejętność wyróżnienia się na tle innych, dostarczenia użytkownikom czegoś więcej niż to, co znali do tej pory, będzie konieczne, aby wybić się ponad konkurencję.

Walidacja pomysłu na aplikację – przydatne materiały:

  1. Kwakyi G., How to find and validate app ideas: the step-by-step guide, //www.apptamin.com/blog/how-to-validate-your-app-ideas/ [dostęp: 3.04.2017].
  2. Osterwalder A., Tworzenie modeli biznesowych. Podręcznik wizjonera, Yves Pigneur, Onepress 2012.
  3. Szkodziński M., 12 błędów popełnianych podczas tworzenia aplikacji społecznych, //kodujdlapolski.pl/12-bledow-popelnianych-podczas-tworzenia-aplikacji-spolecznych/ [dostęp: 3.04.2017].

 

Czy mój pomysł ma sens?

Jak rozpoznać potrzeby grupy docelowej? Spytaj jak najwięcej osób o to, z jakich narzędzi korzystają, jak je oceniają i dlaczego. Jakie są najmocniejsze i najsłabsze strony rozwiązań, które używają? Takie informacje na samym początku pozwolą nakierować Cię przynajmniej orientacyjnie na obszary, którym warto przyjrzeć się dokładniej i w których drzemie potencjał do zaistnienia Twojego rozwiązania.

Dzięki wstępnym wywiadom dowiesz się również, jaka jest Twoja przyszła konkurencja i jak odbierają ją użytkownicy. To bardzo cenna wiedza, która pozwoli bardziej krytycznie spojrzeć na dostępne na rynku rozwiązania – nie przez pryzmat tego, co Tobie samemu podoba się w innych aplikacjach, ale z punktu widzenia użytkownika, który nierzadko spędza bardzo dużo czasu, używając określonych rozwiązań.

Do dzieła

Zakładamy, że wiesz już dokładnie, jakie działania mają być realizowane za pomocą aplikacji. Przemyślałeś też powody, dla których znajdzie się wystarczające grono osób korzystających z Twojego rozwiązania. Zatem czas na rozpoczęcie prac w taki sposób, aby jak najszybciej i z jak najmniejszym poziomem ryzyka dostarczyć oprogramowanie Twoim przyszłym odbiorcom.

Bez względu na to, jaką ostatecznie rolę odgrywa tworzona przez Ciebie aplikacja, sam proces projektowy wygląda podobnie i obejmuje trzy główne filary prac:

  1. Przemyślane zaprojektowanie aplikacji pod kątem potrzeby grupy docelowej (konsumentów lub naszych pracowników).
  2. Zweryfikowanie koncepcji i późniejszego projektu poprzez badania z użytkownikami, dzięki czemu dowiemy się, które elementy projektu wymagają usprawnień, a które już pozwalają użytkownikom na realizację zadań.
  3. Udostępnienie aplikacji użytkownikom, analizowanie sposobu jej użycia oraz utrzymanie i rozwój.

Dlaczego mówimy o filarach procesu wytwarzania oprogramowania, a nie o etapach? Wynika to z faktu, że praktycznie wszystkie wskazane działania są realizowane iteracyjnie. Już po zaprojektowaniu części aplikacji w zakresie pozwalającym zasymulować realizację nawet jednego z wielu procesów należy przeprowadzić badania z użytkownikami. Te pozwolą na rozpoznanie problemów, które mają użytkownicy z zaprojektowanym systemem. Dzięki temu możesz wprowadzić odpowiednie usprawnienia już na tym etapie i korzystać z nich w toku dalszych prac. Taką sekwencję należy powtarzać aż do osiągnięcia docelowej formy projektu na potrzeby implementacji.

Symulator aplikacji, czyli tworzymy prototyp

Projekt aplikacji możesz wykonać w dowolnym narzędziu przeznaczonym do prototypowania. Nie musi to być oprogramowanie przeznaczone wyłącznie do projektowania aplikacji mobilnych. Na przykład popularny wśród projektantów Axure, kojarzony raczej ze stronami internetowymi, doskonale sprawdzi się także jako środowisko projektowo-badawcze Twojego projektu. Najlepszym sposobem na tworzenie poszczególnych ekranów aplikacji jest przeglądanie ich na różnych urządzeniach mobilnych. Dzięki temu możemy sprawdzić, jak będą prezentowały się informacje, które chcemy zawrzeć, czy poszczególne elementy interfejsu są odpowiednio duże, aby swobodnie „tapnąć” (tap – stuknięcie, określenie oznaczające wybranie elementu interfejsu prezentowanego na ekranie dotykowym) je na ekranie. W przypadku wspomnianego Axure możemy także zainstalować… aplikację mobilną, która pozwoli wyświetlić nasz prototyp na smartfonie i przetestować go, a nawet przebadać.

Oczywiście narzędzi do prototypowania jest dużo więcej (np. UXPin, Justinmind; więcej narzędzi wyszczególniono w ramce „W czym prototypować?”).

Charakteryzują się różnym stopniem skomplikowania oraz możliwości pod względem tego, jak bardzo podobny finalnemu produktowi prototyp możemy zbudować. Nie bez znaczenia jest również to, czy wolisz pracować na aplikacji instalowanej na komputerze (Axure) czy obsługiwanej przez przeglądarkę internetową (UXPin). Każde z rozwiązań ma swoje wady i zalety, dlatego najlepiej skorzystać z okresu próbnego dostępnego niemal w każdym płatnym rozwiązaniu i sprawdzić, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom jako projektanta.

Pamiętaj o różnorodności

Projektując aplikację mobilną, należy brać pod uwagę specyficzne cechy systemów operacyjnych, z jakich korzystają użytkownicy smartfonów. Największy udział w rynku mają: Android (system operacyjny autorstwa Google i stosowany przez różnych producentów smartfonów i tabletów, takich jak Samsung, LG czy Huawei) oraz iOS – system operacyjny dostępny wyłącznie na urządzeniach iPhone i iPad produkowanych przez Apple. Na 1. wykresie możesz zobaczyć, jaki w skali globalnej jest udział w rynku tych wiodących systemów operacyjnych z podziałem na tablety i smartfony.

Każdy z wiodących producentów systemów mobilnych – Google oraz Apple – zaleca korzystanie z opublikowanych przez siebie wytycznych pokazujących, jak należy projektować aplikacje. W obszernych dokumentach skierowanych dla projektantów i programistów znajdują się m.in. takie informacje jak zalecane rozmiary tekstu i ikon, umiejscowienie głównych elementów akcji, rodzajów komunikatów itp. Warto zapoznać się z tymi dokumentami i stosować ich zapisy w projekcie, ponieważ w skrajnych przypadkach brak zastosowania się do wytycznych może spowodować problem z zamieszczeniem naszego oprogramowania w sklepie z aplikacjami.

W czym prototypować?

  1. Axure, cena od 29 USD miesięcznie lub 495 USD za instalację na 1 stanowisku.
  2. UXPin, cena od 19 USD miesięcznie.
  3. Justinmind, cena od 19 USD miesięcznie lub 495 USD za instalację na 1 stanowisku.
  4. Proto.io, cena od 24 USD miesięcznie.
  5. Framer, cena od 15 USD miesięcznie.

 

Uwzględnienie zaleceń związanych z projektowaniem oprogramowania na systemy Android i iOS jest bardzo ważne z punktu widzenia użytkownika. Dzięki zachowaniu spójności pomiędzy systemem operacyjnym a naszą aplikacją pozwalasz swoim odbiorcom na swobodne, niewymagające wysiłku korzystanie z funkcji. Użytkownik nie musi uczyć się interfejsu, poznawać nowych mechanizmów działania. Wystarczy, że będzie bazował na swoim dotychczasowym doświadczeniu.

Wykres 1. Globalny udział w rynku systemów operacyjnych dla Android i iOS (wszystkie wersje). Źródło: statista.com

 

Podczas projektowania rozwiązania na dwa systemy z pewnością zmierzysz się z problemem spójności obu wersji aplikacji. Skoro Android i iOS znacznie różnią się od siebie, czy aplikacja powinna być jednakowa dla obu systemów czy dostosowana dla każdego z nich? Biorąc pod uwagę przyzwyczajenia użytkowników do systemu, z którego aktualnie korzystają, polecam Ci dostosowanie każdej z aplikacji do danego środowiska. Pokusa dostarczenia niemal identycznego oprogramowania dla Android i iOS jest spora, jednak wykluczają to zarówno wspomniane wytyczne projektowe, jak i dobro użytkownika.

Jak testować z użytkownikiem?

  1. Krug S., Przetestuj ją sam! Steve Krug o funkcjonalności stron internetowych, Helion 2010.
  2. Krug S., Nie każ mi myśleć! O życiowym podejściu do funkcjonalności stron internetowych, Wyd. III, Helion 2014.
  3. Mościchowska I., Rogoś-Turek B., Badania jako Podstawa. Projektowania User Experience, Wyd. Naukowe PWN 2015.

 

Powiedz „sprawdzam”!

Badania z użytkownikami powinny być nieodłącznym elementem powstawania aplikacji. Kiedy tylko zrealizujesz podstawowy zakres projektu, pokaż dotychczasowy efekt innym osobom. Poproś o zrealizowanie zadania, polegającego na wykonaniu operacji, która została zaprojektowana. Z pewnością usłyszysz wiele pytań i wątpliwości na temat sposobu posługiwania się aplikacją. Potraktuj tę informację jako niezwykle cenną – im szybciej otrzymasz informację zwrotną, tym prędzej możesz zastosować rozwiązania bazujące na niej w swoim prototypie. Pozwoli to tworzyć kolejne rzeczy na „sprawdzonej” podstawie, jednocześnie cały czas weryfikując całość rozwiązania podczas kolejnych iteracji badań. Temat badań, testowania jest bardzo obszerny. Jeśli nie miałeś z tym wcześniej do czynienia, podstawy znajdziesz na liście polecanych książek w ramce „Jak testować z użytkownikiem?”....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Masz już prenumeratę? Zaloguj się, aby przeczytać artykuł.
Zaloguj się
Nie masz jeszcze prenumeraty? Nic straconego! Dołącz do grona stałych Czytelników już dziś i miej pewność, że żadne treści już Cię nie ominą.
Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 drukowanych wydań magazynu Online Marketing
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do czasopisma w wersji online
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy