Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

11 sierpnia 2020

NR 53 (Sierpień 2020)

Nie tylko UI. Strategiczne podejście do projektowania aplikacji mobilnych

57

Rosnąca liczba użytkowników mobilnych oraz „mobile only” wymaga od nas zintensyfikowania i zoptymalizowania działań w tym kanale. Aplikacja mobilna może być jednym z najbardziej efektywnych narzędzi wchodzenia w interakcje z klientami pod warunkiem dopasowania jej do potrzeb, oczekiwań, a nawet ograniczeń odbiorców.

Czy Twój klient potrzebuje aplikacji mobilnej?

Jeżeli myślisz o aplikacji mobilnej, to przed rozpoczęciem prac graficznych czy programistycznych powinieneś przejść przez kilka kluczowych etapów, które pozwolą Ci uniknąć niekończących się poprawek, błędów wymagających czasochłonnych zmian na już zaprojektowanych ekranach lub ciągłego dodawania nowych elementów. Bez solidnych fundamentów projekt, którego chcesz się podjąć, może okazać się spektakularną i niezwykle kosztowną porażką.
Jednym z największych wyzwań, z jakimi będziesz musiał się zmierzyć, jest utrzymanie zaangażowania użytkowników. Bez niego nie osiągniesz zadowalającego poziomu retencji. W dynamicznie zmieniającym się świecie konsumenci oczekują produktów i usług dostosowanych do ich nawyków oraz przyzwyczajeń. Musisz skutecznie wykorzystać wiedzę o swoich klientach do budowania zintegrowanego doświadczenia, które pozwoli w najszybszy możliwy sposób zaspokoić ich konkretne potrzeby. Wykorzystaj badania jakościowe, które umożliwią Ci nie tylko zdefiniowanie tego, czego potrzebują Twoi odbiorcy, ale co ważniejsze – niejednokrotnie dostarczą ciekawych pomysłów, propozycji konkretnych rozwiązań, a nawet pomogą odpowiedzieć na pytanie, jak wprowadzić jakąś usługę lub funkcję w sposób, który zainteresuje konsumentów. To Twoja szansa na zdobycie cennej przewagi konkurencyjnej.

POLECAMY

Przeprowadzenie badania potrzeb pozwala:

  • określić cechy osobowości, postawy, wartości, zainteresowania i styl życia klientów,
  • zrozumieć i poznać ich potrzeby oraz motywacje,
  • zidentyfikować kluczowe wzorce behawioralne różnicujące klientów,
  • poznać ich preferencje związane z usługami, które oferujesz.


W trosce o zaspokajanie potrzeb użytkowników nie trać z oczu swojego celu biznesowego. Projektowanie i wdrażanie aplikacji mobilnej to długoterminowe przedsięwzięcie wymagające zespołu lub sprawdzonego partnera, zaangażowania i budżetu, dlatego podejmując decyzję o jego realizacji, musisz być pewny, że jest to działanie, które w najbardziej efektywny sposób przybliży Cię do jego realizacji. 

Przed rozpoczęciem prac nad aplikacją: 

  1. Zoptymalizuj stronę internetową pod kątem urządzeń mobilnych.
    Niejednokrotnie odpowiednio zaprojektowany i użyteczny serwis internetowy potrafi zaspokoić wszystkie potrzeby klientów korzystających z urządzeń mobilnych. Zainwestuj w audyt UX, zbieraj i analizuj dane o swoich użytkownikach, a przekonasz się, czy decyzja o własnej aplikacji mobilnej ma biznesowe uzasadnienie. Badania, które realizujemy w Mobee Dicku, pokazują, że bardzo często użytkownicy nie widzą różnicy pomiędzy dobrą stroną mobilną a aplikacją – podczas rozmowy deklarują, że używają aplikacji, która nie istnieje.
  2. Sprawdź aplikacje swoich konkurentów.
    Analiza konkurencji pomoże Ci ocenić potencjał rynkowy Twojego pomysłu. Przeanalizuj opinie użytkowników w app storach i zwróć uwagę na problemy, jakie sygnalizują, a także na funkcje, które oceniają pozytywnie. Sam również zacznij używać analizowanych aplikacji, aby przekonać się, jaką wartość oferują. 

Przygotuj się do projektowania

Kiedy zapada decyzja o rozpoczęciu prac nad aplikacją, rozpoczyna się faza discovery and ideation. To moment ważnych decyzji, zdefiniowania kluczowych funkcjonalności aplikacji, takich jak wybór technologii i platformy (iOS, Android) czy urządzeń, dla których będzie ona tworzona (np. smartfon, tablet, smartwatch). Na tym etapie definiujemy również cele na wersję MVP (minimum viable product) i wyznaczamy późniejszą ścieżkę rozwoju. To także czas, kiedy należy określić termin realizacji i budżet projektu. 
Nie spiesz się i nie pomijaj tego etapu! Ta faza rozwoju projektu jest kluczowa, a czas oraz wysiłek, jaki w nią włożysz, opłaci się później, gdy zaczniesz budować swoje rozwiązanie. Dobrze określone wymagania i cele sprawią, że wynikiem prac będzie produkt, którego oczekujesz, zrealizowany w założonym czasie oraz budżecie. 
 

Przydatne narzędzia, które pomogą Ci zaplanować funkcje Twojej aplikacji

  • Warsztat strategiczny – dobrze zaprojektowany i przeprowadzony warsztat umożliwia zebranie oraz przetworzenie danych ukrytych w głowie każdego zaangażowanego interesariusza. Warsztat pomoże Ci jasno zrozumieć ich cele i wyznaczyć kierunek dalszych prac. Niejednokrotnie generowane są wtedy wstępne pomysły rozwiązań, a dodatkowo wszyscy uczestnicy uzupełniają wzajemnie swoją wiedzę dotyczącą klientów, ich wymagań i ograniczeń. 
  • Design Thinking i Design Sprint – metodologia rozwiązywania problemów i oparta na niej konkretna technika, które wspierają myślenie dywergencyjne, kreatywność i wyjście poza myślenie ograniczone schematami. 
  • ICE – metoda organizacji backlogu produktu. Przyznając każdej pozycji w backlogu punkty za wartość biznesową (impact), pewność dotyczącą wartości biznesowej (confidence) i łatwość wdrożenia (ease), tworzymy wskaźnik informujący nas o tym, które elementy warto wdrożyć w pierwszej kolejności. 
  • MoSCoW – metoda priorytetyzacji wymagań. Pozwala na szybkie sklasyfikowanie elementów do zakodowania lub zaprojektowania dla jednej z czterech kategorii, które produkt: musi mieć (must have), powinien mieć (should have), może mieć (could have) i nie będzie mieć (won’t have). Warto pamiętać, że zaliczenie danego elementu do którejś z kategorii powinno brać pod uwagę to, jak przyczynia się on do realizacji głównych celów i odpowiedzi na określone wcześniej potrzeby użytkowników. 

 

Rys. 1. Początkowy projekt aplikacji Warta Mobile zwierał bardzo dużo funkcjonalności, które utrudniały zrealizowanie celu, jakim była likwidacja szkody. Maksymalne skrócenie listy funkcji oraz uproszczenie interfejsu poskutkowało ponaddwukrotnym przekroczeniem zakładanej liczby klientów, którzy zlikwidują szkodę, używając nowego kanału


O czym musisz pamiętać w fazie discovery and ideation? 

  1. CEL – dlaczego projektujesz aplikację? 
    Chcesz odciążyć infolinię, zwiększyć wolumen sprzedaży produktów, a może aplikacja sama w sobie będzie rozwiązaniem, które masz zamiar monetyzować? Zdefiniuj cel i jasno określ sposób jego realizacji. 
  2. GRUPA DOCELOWA – kto będzie używał Twojej aplikacji?
    Pamiętaj, że w większości przypadków nie da się stworzyć rozwiązania, które zaspokoi potrzeby wszystkich Twoich klientów. Wykorzystaj dane ilościowe oraz segmentację behawioralną, która będzie wynikiem badania potrzeb. Zastanów się, dla kogo tworzysz aplikację i dlaczego projektowanie rozwiązania dla tej konkretnej grupy będzie najbardziej efektywne biznesowo. 
  3. PROMOCJA – skąd klienci dowiedzą się o istnieniu Twojej aplikacji? 
    Zaplanuj działania marketingowe, które pomogą Ci dotrzeć do obecnych i potencjalnych klientów. Weź pod uwagę stworzenie specjalnego demo lub uwzględnij w biznes planie darmowy okres próbny. Jeżeli wykształcisz u odbiorców nawyk korzystania z aplikacji, to z pewnością chętniej za nią zapłacą. To droga, którą podążają tacy giganci, jak Spotify czy Netflix. Możesz również wykorzystać zniżki dla osób, które zaprosiły przyjaciół do korzystania z usługi, tak jak robi to np. Uber.
  4. PRIVACY BY DESIGN – jakie dane chcesz zbierać i jak ich używać?
    Dane osobowe musisz chronić, jeszcze zanim wejdziesz w ich posiadanie, a więc w fazie projektowania produktu lub usługi. Można śmiało powiedzieć, że jest to jedyny sposób na ustrzeżenie się niezgodności z RODO. Unikniesz tworzenia kosztownych, ale niezgodnych z prawem i w konsekwencji niewykorzystanych rozwiązań, które już po zaprojektowaniu albo co gorsza wdrożeniu trafią do weryfikacji prawnej. 

Potrzebujesz user flow 

User flow to diagram obrazujący wszystkie kroki, jakie użytkownik musi podjąć, aby zrealizować zadanie. Powinien obejmować nie tylko ekrany naszej aplikacji, ale również wszystkie dodatkowe czynności, które user będzie musiał wykonać w danym procesie (np. kontakt telefoniczny z infolinią, potwierdzenie adresu e-mail w aplikacji pocztowej). User flow uwzględnia również punkty wejścia, w których może rozpocząć się dana akcja (np. poprzez ekran główny, link z newslettera, rozpoczęcie pracy od wersji roboczej). Obejmując w obrębie user flow całe doświadczenie użytkownika, Twój zespół będzie w stanie lepiej zaprojektować całe customer experience (całokształt doświadczeń z usługą czy produktem). To szczególnie ważne, gdy Twoja aplikacja ma stać się częścią większego ekosystemu obejmującego np. stronę internetową czy punkty stacjonarne. 
User flow pozwoli uniknąć sytuacji, w której zabraknie projektów ekranów dla niektórych procesów, co wpłynie na budżet lub termin ukończenia prac. Podczas tworzenia user flow niejednokrotnie uda Ci się skrócić niektóre mechanizmy, co przełoży się później na lepszą konwersję i wyższą satysfakcję użytkowników. User flow to również podstawa późniejszego projektowania graficznego (rys. 2).
 

Rys. 2. Podczas pracy nad aplikacją dla saudyjskiego banku Banque Saudi Fransi zespół Mobee Dicka szczgółowo rozpisał każdy proces oraz architekturę informacji, które później zostały przełożone na projekty konkretnych ekranów. Dzięki temu mogliśmy na bardzo wczesnym etapie m.in. wyeliminować wszystkie elementy, które ze względu na ograniczenia technologiczne nie mogłyby być wdrożone (Opracowanie własne Mobee Dick)

 

Narzędzia

Chociaż user flow można narysować na kartce lub w dowolnym programie graficznym, dla złożonych aplikacji łatwiej będzie to zrobić w dedykowanym programie, który dodatkowo ułatwi kolaborację z innymi członkami zespołu, np. Wireflow, Timblee, Draw.io, FlowMapp czy Lucidchart. 

Wykorzystaj też bazy, takie jak pageflows.com czy mobbin.design. Dzięki nim dowiesz się, jak dany proces został zaprojektowany w najpopularniejszych aplikacjach dostępnych na rynku.


Na co zwrócić uwagę podczas projektowania 

Nareszcie nadszedł czas na projektowanie ekranów aplikacji. Tutaj też czeka na Ciebie kilka pułapek. Jak ich uniknąć? 

Weź pod uwagę kontekst

W jakiej sytuacji oraz gdzie użytkownicy będą korzystać z Twojej aplikacji? Będąc w ruchu, a może podczas podróży komunikacją miejską? Przemyśl kolorystykę oraz zwróć uwagę na kontrast. Mogą one okazać się kluczowe podczas korzystania z aplikacji na zewnątrz – w pełnym słońcu. A może userzy użyją Twojego rozwiązania podczas wizyty w sklepie, kiedy będą mieć do dyspozycji tylko jedną rękę, bo w drugiej znajdzie się siatka z zakupami? Które z zadań warto wyróżnić w interfejsie, ponieważ będą wykonywane częściej niż inne? Odpowiedzi na takie pytania pozwolą poprawić doświadczenia użytkownika, który chętniej i częściej będzie używał rozwiązania, jakie zaoferujesz. 

Uwzględnij specyfikę kanału mobilnego

Sposób, w jaki trzymamy urządzenie mobilne czy zakres mobilności naszego kciuka, istotnie wpływają na to, jak powinien zostać zbudowany interfejs, a także które przyciski mają być łatwo dostępne. Nie zapominaj, że klikając w elementy na ekranie dotykowym, użytkownik zasłania dłonią jego część. Ma to szczególne znaczenie, kiedy planujesz dynamiczne odpowiedzi systemu i zmianę stanów elementów. Klient może ich po prostu nie zauważyć, ponieważ nie zdąży cofnąć ręki po tapnięciu. Do dobrych praktyk należy „projektowanie przyjazne dla grubych palców” (FFF – fat finger friendly). To ogólny zestaw rekomendacji, które pozwalają na optymalne korzystanie z aplikacji nawet użytkownikom o większych dłoniach. Znajdziesz tam wytyczne dotyczące wielkości przycisków i odległości pomiędzy nimi (rys. 3).
 

Rys. 3. Źródło: aplikacja Headspace, aplikacja OLX, aplikacja skycash, aplikacja Orlen

Nie zapominaj o dostępności 

Aż 15% światowej populacji cierpi na jakąś formę niepełnosprawności, 2,2 biliona ludzi na świecie ma problemy ze wzrokiem, a około 466 millionów – ze słuchem. Dostępność nie jest więc zmartwieniem małej grupy osób, ale codziennością znacznej części naszych użytkowników. Podążaj za wytycznymi WCAG 2.0, które dokładnie opisują wymogi, jakie powinna spełnić Twoja aplikacja. Pamiętaj, że to nie tylko odpowiednia wielkość fontów i kontrasty na stronie. Niepełnosprawność intelektualna czy ta związana z motoryką wymaga osobnych rozwiązań i innych form pomocy. Zaprojektowanie aplikacji zgodnej z WCAG 2.0 nie jest tak trudne czy kosztowne, jak mogłoby Ci się wydawać. Dobra znajomość zasad oraz stosowanie ich w projekcie od samego początku pozwolą Ci nie tylko rozszerzyć grupę odbiorców, ale również zwiększy komfort korzystania z aplikacji osób pełnosprawnych. Ostatecznie, kto z nas lubi mrużyć oczy, próbując odczytać zbyt małe komunikaty? 

Zadbaj o onboarding i pomoc dla użytkowników 

Twoi klienci nie muszą wiedzieć tego samego, co Ty. Nawet jeżeli procesy wydają nam się banalnie proste, warto przygotować pomoc dla tych, którzy mają np. mniejsze umiejętności techniczne niż my sami. Takie wsparcie może przybrać formę onboardingu wyświetlanego jeszcze przed zalogowaniem do aplikacji (rys. 4) lub trybu samouczka (rys. 5), który w przystępny sposób opisze najważniejsze funkcje i wyjaśni, jak należy z nich korzystać. Pomyśl o podpowiedziach kontekstowych, które pojawią się od czasu do czasu i zaoferują krótkie porady. Nie zapominaj o łatwo dostępnej zakładce Pomoc i FAQ. 
Jeżeli Twój budżet na to pozwala, przeprowadź testy użyteczności na prototypach. Ich wyniki pozwolą Ci wyeliminować różne błędy i zdefiniować problemy jeszcze przed rozpoczęciem prac programistycznych. Szkoda byłoby tracić klientów tylko dlatego, że nie znaleźli oni odpowiedzi na dręczące ich pytania lub źle zrozumieli cel, jaki pomaga zrealizować aplikacja. 
 

Rys. 4. Źródło: aplikacja Asana

 

Rys. 5. Źródło: aplikacja Evernote, aplikacja OLX, aplikacja Nike aap, aplikacja Duolingo

 

Case study PIT APP

Do najważniejszych efektów testów użyteczności aplikacji PIT APP, które przeprowadził zespoł badawczy Mobee Dicka, należały m.in.:

  • Skrócony czas potrzebny użytkownikom na realizację poszczególnych zadań. Podczas pierwszej tury średni test trwał około 45 minut, testy drugiej tury zajęły średnio 25 minut! Poprawiła się czytelność oraz intuicyjność aplikacji, a dzięki wprowadzonym w oparciu o testy użyteczności zmianom badani przechodzili płynnie przez kolejne zadania – wyelim...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 drukowanych wydań magazynu Online Marketing
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do czasopisma w wersji online
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy